Millet

"Ulus-devletle birlikte, siyasî toplumsallaştırma biçimleri de artık işlerliğini yitirdiğinde vatandaşlar, ilişkilerin anonim biçimde örgüleştiği bir dünyada tek başına kalcaklar ve burada, kendi önceliklerine göre sistemli yatarılmış tercih hakları arasında seçim yapmak zorunda olacaklardır ("Öteki" olmak "öteki"yle yaşamak -Jürgen Habermas sh.33)"

Tarihin çok uzun zamanlarından beri, belki yazılmaya başlandığından beri, bir Çinli bir Hintli vardır. Krallar, rajalar, yönetimler değişse de bir Çinli, bir Hintli vardır. Bu manada bu topluğu isimlendirme sıkıntısı ise acaba ideolojik mi? Millet, ırk, kültür demek farklı tercihlerin neticesine isimlendirme mi acaba? Ya da tersten sorarsak bir Çinli için Çinli olmak sadece teninin rengi ile mi alakalıdır?

İngiltere tarihten kalksa da İngilizler (bu ne demek olacaksa)tarihten kalkar mı? Millet kavramı eskiden başka turlü bir anlam ifade edermiş. Bu yüzden yeni anlamı için yapay denildiğini okumuştum. Tepeden bakınca (monarşilerden ulusal devlete geçişte halkı tanımlamak,haklar vermek, vergi asker gibi taleplerde bulunmak için sonradan isimlendirmek anlamında)belki ama pratikte sanki doğrusuna dönülmüş gibi duruyor. Ulus devletler bitecek tartışmalarında ortak dile, ortak yaşayışa sahip, dine bakışı benzer olan insanlar topluluğu tarihte devletlerden daha uzun ömürlü gibi. Hayata bakışları da aynı oldukları sürecede bir millet olarak bir şekilde var olacaklar sanki. Artık tükenmiş olduğu ayan beyan ortada olan, teslim olmuş olan bir Osmanlı Devletine rağmen bir Kurtuluş Savaşı için insanları ayağa kaldıran, bir araya getiren bir toplumsallaşmanın var olmuş olması gerekmez mi? (Buna ister kültür, ister beraber yaşama arzusu, ister bağımsızlık derdi, ister zülme karşı duruş saiki diyelim)

Milliyetçilik üzerine bir deneme

Milliyetçiliği vatan sevgisi olarak tanımlayabilir miyiz?

Milliyetçiliğin kültürel bir geçmiş üzerine oturması mantıklı, kültürel bir asimilasyona sapmadan, yaşayarak, yaşamaya zorlamadan. Dil ve kültür üzerinden hareket eden bir milliyetçiğin ulus devletin kuruluş harcı olarak kullanması makul olur. Ulus devletin var olmasını arkasındaki refleks başka devletlerin egemenlği altında sömürüleceği, eşitsiz ikinci sınıf yaşayacağı düşüncesidir. Bu sömürüye karşı duruş devletin varlık sebebi olarak durur.

Milliteçilk eşitsizlik üzerine kurulmuş olacak ırk düşüncesi yerine kültür üzerine şekillendiğinde , kültürü ve onu taşıyacak olan dili korumak da milliyetçilik olacaktır. Easasında kültür korunarak değil yaşanarak var olur. Dili , taşıdığı kültür kavramlarına karşı gelecek şekilde , içini boşalarak değil, kullanırsanız kültürü taşır.

Kültür üzerinden milliyetçilik devamlı bir çabayı gerektirir. Vatan topraklarını askerlik zamanında korumaktan yada tehdid olduğunda savunmak dışında ömür boyu uyanık bir faaliyet ister. Her ikiside birbirini tamamlar ama birbiri yerine ikame edilemez. Biri millet bilincini oluşturur, öbürü onu başkalarına karşı korur.

Bizde sözle, toplu olarak, paylaşarak yapılan Türkülerin, şarkılar bu yüzden önemlidir. Bir sosyalleşme, birlik oluşturma, tekrar hatırlama, bütün ile ilişki kurma.